Ħsieb: Joseph Henry Abela

1 6 7 8

Għall-Kirjanza

Kemm hawn min jaf jitkellem u togħxa tisimgħu u l-kliem li jingħad idoqq kordi ħelwin ġo qalbek u toħroġ b’għajnejk jgħumu fil-fehma u qalbek tintelaq tistrieħ.  Iżda l-miżien jurik jekk il-kliem li nstema’ kienx mill-qalb jew mill-fomm.

Mhux darba tnejn, tlieta’, erbgħa.  Kemm nixtieq nistiednek id-dar u nitkellmu. Kemm xtaqt inżurek l-isptar. Kemm nieħu pjaċir niltaqa’ ma’ ommok u missierek. Bik ħdejja d-dinja tħossha teħfief.

Għidut bħal dan intqal u billi tkun fl-uġigħ temmnu u maż-żmien tintebaħ bid-daqqiet f’qalbek li min qalu semma bil-ħsieb li jaqlik, li jżommok biered u kwiet u hu jibqa’ għaddej bi ħsiebu.

Tista’ tħajjar int ukoll u diskorsok ikun biex jimla, biex ikompli, biex isebbaħ.  Maż-żmien jinduna u bil-mod il-bniedem jibda jżomm ’il bogħod. Iżommok ta’ li int u jħallik taqta’ għal rasek.  Minn ġewwa tibda tħoss il-kruha ta’ waħdek:  mhux li tkun waħdek, imma li tħossok waħdek. U din il-ġrajja tkun ħloqtha int.

La bniedem dħaqt bih għax tajtu tamiet fiergħa, għax wasaltlu xbihat mistħajla,mhux se ssibu jersaq lejk, għax tkun għamiltlu ġerħa.  Dak li tiżra’ taħsad u l-kliem ma jmurx mar-riħ iżda jibqa’ jgħum fil-moħħ u fil-qalb.  Aħjar fomm sieket milli paroli.  Aħjar fomm mitbuq milli ħsejjes bla fejda.  Bostaħakkiema wiegħdu, għadd ta’ għemejjel.Taw ħoss ta’ kelma.  Is-snin ta’ wara wrew li kollox kien duħħan.

Aħseb:  ħabib jgħidlekk ‘ok niġi’ u ma jiġix u negozjant jgħidlek naqdik u ma tarahx.  Dan darba jkun hu minn fuq; darb’oħra tkun int.  Kelma jew tifhimha u għedtha, inkella żommha midfuna.

Għeluq

“Kemm nixtieq ngħix ġo toqba fejn la nara u lanqas nisma’.”  Id-daqqiet tal-ħajja jġagħluk taħseb u tfittex il-kenn, toqgħod qrib min taf, u tiltaqa’ ma’ min jogħġob lilek. Tkun qisek brimba tgħix fuq l-għanqbuta tiegħek.

Iżda b’hekk qatt ma tinfetaħ u tgħix il-ħajja tiegħek għax ikollok kollox maħsub u komdu.  Jien ġieli tlajt Għawdex bil-vapur u bil-mixi u tieqaf fl-ewwel ħanut li ssib miftuħ u titrejjaq?  Ġieli qrajt xi ktieb b’ilsien li taf u li qatt ma tħajjart taqra?  Ġieli mort dawra sal-isptar u tara qraba deħlin u ħerġin?  Ġieli jekk tista’, rsaqt biex tagħti d-demm?  Ġieli ppruvajt tagħmel ħbieb ġodda f’librerija, f’każin?  Ġieli tħajjart tmur tara logħba ballun Ta’Qali, l-Mosta u tara x’inhu jiġri?  Ġieli dħalt f’xi kappella mwarrba għal xi ħames minuti u tiftakar fil-bdiewa li kienu jżuruhażminijiet ilu?

Mid-dehra dan ma’ jidħolx fil-mudullun ta’ moħħok u għalhekk qisek ferrovija għaddejja fuq l-istess linja ’l hemm u ’l hawn:  tmur biss fejn hu maħsub.  Biex tiffriska bħala karattru; biex kliemek ikun interessanti trid tiddakkar  mill-ward bħalma jagħmlu n-naħal għall-għasel.

Scrooge kien iħobb id-dlam; id-dlam kien irħis.  Inti tista’ tkun xħiħmiegħekinnifsek u tgħix ħajtek fil-qamel tal-ħsieb. Tista’ tkun qalbek kbira u tbexxaq il-bieb ta’ qalbek u jkollok moħħok persjana li minnha tgħaddi ż-żiffa u l-frisk.

Bil-kavallieri f’Malta nftaħna. Ara xi ġmiel għandna mhux għax il-Malti ma’ batiex. 

Int tista’ tagħżel li toħroġ mit-tinda ta’ ħajtek, taqsam id-deżert tad-dwejjaq u dduq il-benna tal-għejxien.

Hena

Aktarx titbissem u tlissen f’qalbek li hawn min baqa’ joħlom, hekk kif tinstema’ l-kelma u jitfisser il-ħsieb li bniedem jista’ jġarrab il-milja tal-qalb.

Jista’ jkun li fiż-żgħorija jkollna għax moħħna jtir bla lgiem, u fiż-żgħożija nduquha għax qalbna timraħ. Iżda meta nidħlu fż-żmien u naraw li dak li għażilna sar suf, allura naqtgħu qalbna nintefgħu ġo toqba tal-moħħ u nitmermru hemm.

Fil-fatt dan m’għandux ikun hekk. Jekk minn kelma ta’ ħaddieħor, jew imġiba, jew għemil ħażin, aħna nisiltu ħsieb, malajr ix-xejra mdejqa u kiebja tagħna titmermer u flokha titlissen ħlewwa u ferħ, sliem u faraġ.

Timxi bl-arloġġ? Tagħmel kollox fil-ħin? U bil-ħin? Ukoll uġigħ f’qalbek jiġik fil-ħin u jaf iħallik taħtu; agħżel jum fejn tista’ tkun merħi, sib siegħa li tqattagħha fil-ġnien, aqbad ktejjeb minn ġo librerija jew jekk moħħok jagħtik, ixtri wieħed!

Tintebaħ kemm kont qed tgħix fir-rassa ta’ moħħok, fil-gaġġa ta’ lsien in-nies, fis-sikkatura li trid iġġib ruħek skont ma’ taħseb li hu l-aħjar.
John Milton, kittieb, għandu dan l-għajdut; ‘Il-moħħ f’sikktu jista’ l-infern iġibu ġenna, u l-ġenna jġibha nfern.’

Qatt ħsibt f’dan? Ieqaf kemm kemm, ixrob tazza ilma kiesħa bil-mod, ħu n-nifs u tħossok qed tgħix, u ħares madwarek u għożż dak li qed tara. Bil-mod tibda ssoff dak li ħaddieħor ilu jsoff u kien barrani għalik: il-ferħ.

Jekk dil-kitba tħallik fejn kont, sinjal li l-kisja madwar qalbek hi ħoxna; jekk le, sibt il-mogħdija għall-ġnien ġewwien.
 

 

1 6 7 8