Bini magħruf bħala l-Palazz Presidenzjali

Charles B. Spiteri

BDL Books - Binjiet MeastużiGħalkemm il-White House hi waħda mill-aktar binjiet magħrufa fid-dinja u jżuruha miljuni ta’ viżitaturi kull sena, ftit huma dawk li tabilħaqq jifhmu u jafu bit-tqassim u l-istorja tagħha.

Oriġinarjament, il-bini kien magħruf bħala l-Palazz Presidenzjali jew id-Dar Presidenzjali. Dolly Madison kienet irriferiet għaliha bħala l-Kastell Presidenzjali.

Madankollu, sal-1811, insibu l-ewwel xhieda fejn il-pubbliku beda jsejħilha l-White House, u dan minħabba li l-faċċata tagħha kienet imbajda bl-abjad. U kien il-President Theodore Rossevelt li fl-1901 taha l-isem formali ta’ The White House, li beda jintuża fl-istationery kollha tal-President.

Il-White House tinsab mibnija fi Vjal Pennsylvania, f’Washington, il-belt kapitali tal-Istati Uniti, fid-distrett ta’ Columbia. L-iskop tal-bini oriġinali tagħha, aktar minn 200 sena ilu, għadu jservi sal-lum. Fiha toqgħod il-familja tal-President, kif ukoll l-uffiċċji għall-ogħla uffiċjali (għalkemm illum, ħafna ħaddiema tal-White House jaħdmu fl-Eisenhower Executive Office Buliding, biswit il-White House).

BDL Books - Binjiet MaestużiIl-bniedem li jieħu ħsieb id-dar u hu inkarigat li jara li kollox jimxi sew, għandu 90 ħaddiema oħra biex jassistuh. Fost dawn hemm kap housekeeper, ħames koki u numru ta’ sefturi, butlers, mastrudaxxi, plumbers, ġardinara u inġinieri. Ir-residenza fiha 52 metru wisa’ b’26 metru fond u 18-il metru għoli.

1,825,000 viżitatur fis-sena

BDL Books - Binjiet MaestużiIl-White House iżuruha madwar 5,000 viżitatur kuljum, jew 1,825,000 viżitatur fis-sena. Fiha hemm: ir-residenza prinċipali b’bini ieħor fuq kull naħa; erba’ sulari bini kif ukoll kantina u sular ieħor taħtha; 5,100 metru kwadru ta’ art; 132 kamra u 35 kamra tal-banju; 412-il bieb; 147 tieqa; 28 fuklar; tmien turġien differenti; tliet liftijiet; bosta ġonna; tennis court; basketball court; putting green; bowling alley; teatru; jogging track u pixxina.

Il-White House fiha tliet taqsimiet ewlenin – dik tal-Lvant, tal-Punent u r-Residenza. Il-parti tal-Lvant fiha żewġ sulari, biċ-Ċentru Presidenzjali għal Ħidma ta’ Emerġenza maġenbha. It-taqsima tal-Punent ukoll fiha żewġ sulari, bil-White House Situation Room u uffiċċji oħra taħtha. Ir-Residenza hi għolja erba’ sulari, bil-kantina u sotto kantina, fejn jinsabu numru ta’ ħaddiema u l-faċilitajiet ta’ manutenzjoni.

Storja qasira

Id-dar presidenzjali kienet disinjata minn James Hoban u approvata personalment minn George Washington. Il-bini nbeda fit-13 ta’ Ottubru, 1792 b’Washington innifsu jqiegħed l-ewwel ġebla. Ma laħaqx raha lesta, peress li l-bini tagħha sar bil-lajma.

Ir-Residenza

It-Tieni President tal-Istati Uniti, John Adams sar l-ewwel kap eżekuttiv li mar joqgħod f’dan il-bini, li issa ħa l-isem ta’ Residenza. Dan seħħ fl-1 ta’ Novembru, 1800, meta kienet għadha mhix mitmuta.

Il-portiċi fin-naħa tat-Tramuntana u fin-Nofsinhar ma kinux għadhom parti mill-bini, u dan għal 30 sena. Fl-1835 kienu stallati fiha l-ilma tal-vit u s-central heating. Tlittax-il sena wara kien stallat ukoll id-dawl tal-gass. Imbagħad fuq kull naħa nbnew padiljuni mgħottijin u aktar tard is-serer, biex jitkabbru l-fjuri u ħxejjex tal-ikel. Ornamenti u dekorazzjonijiet Vittorjani bdew jiżegħdu bejn l-1870 u l-1890.

Fl-1870 beda dieħel id-dawl elettriku fil-White House u żdied l-ewwel lift fl-1898. Fl-1902, Theodore Roosevelt neħħa l-ornamenti Vittorjani u rrestawra ‘l-White House għall-istil federali b’laqtiet :orġjani. Fl-1927 sar saqaf ġdid u nbena t-tielet sular. Fil-bidu tas-snin 60, il-Kennedys irrimudellaw il-White House b’mod estensiv u xi rinovazzjonijiet għadhom għaddejjin sal-lum.

Il-parti tal-Punent

BDL Books - Binjiet MeastużiQabel il-bini tan-naħa tal-Punent, il-ħaddiema presidenzajli kienu jaħdmu fit-tieni sular tar-Residenza. Madankollu, meta Theodore Rossevelt sar President, irrealizza li l-kmamar fid-dar kienu żgħar wisq għall-familja kbira li kellu u għall-ħaddiema. Għalhekk, fl-1902 inbena uffiċċju temporanju fejn kien hemm is-serer.

Fl-1909, Willam Howard Taft kabbar il-bini u ħoloq uffiċċju ovali għall-President. Erbatax-il sena wara kien rimudellat. Fl-1930 inbena mill-ġdid wara nar li ħa fil-Milied. Fl-1934, Franklin Roosevelt ra li jinbena t-tieni sular u mexxa l-Uffiċċju Ovali f’rokna lejn ix-Xlokk, għal dawl aħjar u għal aktar privatezza. Għamel ukoll pixxina u ġimnasju, fejn seta’ jagħmel l-eżerċizzju b’mod regulari.

Ħafna mill-Presidenti rrinovat l-Uffiċċju Ovali u l-Kamra tal-Kabinett. Richard Nixon bidel il-pixxina u l-ġimnasju għal briefing room u uffiċċji għall-ġurnalisti. Hu ddedika wkoll il-kamra tal-konferenzi lil Theodore u Franklin Roosevelt. Fl-2006, George W. Bush sebbaħ l-inħawi tal-ġurnalisti u kabbar u rranġa s-Situation Room.

Il-parti tal-Lvant

Fil-bidu, flimkien mat-Taqsima tal-Punent, Theodore Roosevelt bena l-ewwel sular tat-Taqsima tal-Lvant, bħala dħul formali għall-mistednin. Din it-taqsima żdiedet mal-White House fl-1942. Dan sar kemm biex tibbilanċja t-Taqsima tal-Punent li kienet tkabbret, kif ukoll biex tgħatti l-bini ta’ air raid bunker taħt l-art, illum magħruf bħala ċ-Ċentru għal Operazzjonijiet ta’ Emerġenza Presidenzjali. Fost l-użi tagħha, it-Taqsima tal-Lvant ġieli kellha fiha l-uffiċċji u ’l-ħaddiema tal-first lady u tipprovdi dħul mgħotti għall-White House li jippermetti dħul u ħruġ faċli mill-bini f’każ ta’ ġrajjiet soċjali numerużi.

L-uffiċċju tal-President

BDL Books - Binjiet MeastużiL-Uffiċċju Ovali hu l-uffiċċju formali tal-President, fejn jilqa’ u jiddiskuti mal-kapijiet tal-istat, diplomatiċi, il-ħaddiema tiegħu u dinjitarji oħra, u fejn spiss jindirizza lill-poplu Amerikan u lid-dinja permezz tat-televiżjoni jew radju. Minnu jinforma ruħu bil-ġrajjiet ta’ kuljum.

L-istorja tal-Uffiċċju Eżekuttiv

BDL Books - Binjiet MeastużiFl-1909, William Howard Taft stabbilixxa uffiċċju ovali fil-bini l-antik tal-Uffiċċju Eżekuttiv, waqt li kabbar l-istruttura oriġinali u temporanja li fl-1902 għamel Theodore Roosevelt. Qabel, ħafna mill-presidenti ħadmu mill-kamra li llum hi magħrufa bħala l-kamra tas-sodda ta’ Lincoln.

Fl-1933, Franklin Roosevelt kompla jespandi t-Taqsima tal-Punent u mexxa kif għedna ‘l-Uffiċċju Ovali aktar lejn ix-Xlokk, għar-raġuni wkoll li kien iktar faċli għalih iqum mis-siġġu tar-roti li kellu.

L-iskrivanija presidenzjali

Ħafna presidenti Amerikani użaw il-famuż Resolute desk fl-Uffiċċju Ovali jew fl-istudji privati tagħhom. Din l-iskrivanija saret mill-injam tal-vapur HMS Resolute, li ngħata lill-President Rutherford Hayes mir-Reġina Vittorja tal-Ingilterra, fl-1880.

Il-kamra tas-sodda Lincoln

BDL Books - Binjiet MeastużiDin il-kamra tas-sodda tinsab fit-tieni sular tal-White House, flimkien ma’ kmamar oħra li jinkludu s-salott Lincoln u l-kamra tal-banju Lincoln ukoll. Imsemmija għal Abraham Lincoln, u użati minnu bħala uffiċċju, jingħad li fil-kamra tas-sodda jidher spirtu. Terġa’ din il-kamra hi magħrufa l-aktar bħala kamra tal-mistednin u tintuża l-aktar mill-presidenti u partitarji politiċi ħbieb.

BDL Books - Binjiet MaestużiHi armata b’għamara stil Vittorjan mindu rranġaha Truman. Xi għamara kienet użata mill-amministrazzjoni Lincoln (ħadd ma jaf id-data tagħha) u tinkludi sufan u tliet pultruni pariġġ, żewġ slipper chairs, u erba’ siġġijiet tal-Kabinett ta’ Lincoln. L-attenzjoni prinċipali hi s-sodda, kważi tmien piedi b’sitt piedi b’tastiera enormi fuq wara. Aktarx li din is-sodda qatt ma ntużat mill-President Lincoln, għalkemm ħafna mill-presidenti ta’ warajh, użawha.