Jinstab tribù indiġenu

Charles B. Spiteri

altGħadu kif beda jiċċirkula vidjo ġdid li juri l-ewwel immaġini ta’ tribù indiġenu li jgħix fil-ġungla tal-Amazonja, fil-Brażil, li kien jemmen li hu kompletament maqtugħ mid-dinja ta’ madwaru.

L-immaġini rari, juru numru ta’ membri tat-tribù Kawahiva, mexjin qalb ħafna weraq dens. Fosthom jidhru rġiel għeriewen iġorru l-qwies u l-vleġeġ; u mara ġġorr tarbija fuq daharha. Hekk kif tinduna bil-camera, taħrab, waqt li raġel mit-tribù jistaħba qalb il-weraq, biex jinvestiga.

Persuni li xogħolhom hu li jaqtgħu s-siġar ilhom jirrappurtaw bl-eżistenza tal-Kawahiva sa mill-1999. Iżda l-membri tat-tribù għadhom mhedda sew, kemm minn dawn il-ħaddiema kif ukoll mill-bdiewa.

Ir-reġjun Amazonjan hu d-dar għal miljun Indjan, li kienu maqsumin f’madwar 400 tribù – kull wieħed bil-lingwa, id-drawwiet u t-territorju tiegħu.

Ħafna minn dawn in-nies indiġeni kellhom kuntatt mad-dinja estranja għalihom sa minn 500 sena ilu, iżda għad fadal oħrajn li baqgħu iżolati.

F’Awwissu tal-2011, il-Gvern Brażiljan ikkonferma l-eżistenza ta’ popolazzjoni iżolata qrib il-fruntiera mal-Perù, fir-riserva massiva Vale do Javari, wara li t-tribù ta’ 200 persuna ntlemaħ bis-satellita.

Issa, skont il-FUNAI — li hi fundazzjoni internazzjonali–il-kultura u wkoll l-għajxien ta’ dawn it-tribujiet fil-Brażil hu mhedded mis-sajd illegali, mill-kaċċa, mill-qtugħ tas-siġar, mit-tħaffir fil-post, kif ukoll mid-deforestazzjoni mill-bdiewa, mill-attività missjunarja u mit-traffikanti tad-droga.

Tul 500 sena ta’ mard u vjolenza, il-maġġoranza ta’ din il-popolazzjoni indiġena nqerdet. Illum fadal biss madwar 896,000 Indjani fil-Brażil, li jgħixu f’aktar minn238 tribù.

Dawn it-tribujiet ivarjaw fil-qies tagħhom. Hemm il-Guarani u l-Yanomani, li fihom għaxriet ta’ eluf, u tribujiet bħall-Akuntsu u Kanoê, li fihom ftit tużżani ta’ nies.

Il-filmat tal-vidjo ittieħed minntim ta’ esploraturi Indjani, membri tal-fundazzjoni FUNAI, li ħadmu id f’id mal-aġenzjia tal-gvern Brażiljan responsabbli mill-mappar u l-protezzjoni tal-artijiet. Il-fundazzjoni FUNAI twaqqfet bl-iskop uniku li tħares dawk l-oqsma, li tradizzjonalment huma abitati minn komunitajiet indiġeni.