
In-nannu Karm ukoll iħobbni, iżda ħej kemm jgħajjat! Allaħares tagħmel xi ħaġa bil-maqlub ta’ li jgħidlek. Madankollu ma jidgħix. Iħobb il-Knisja u fil-kamra tas-sodda għandna mudell ta’ knisja li għamel hu. Tgħidx kemm hu sabiħ. Ftit ilu nkisret il-ħġieġa ta’ quddiem u minn fuq siġġu noqgħod nilgħab bil-gandlieri u l-kalċi. Taħt l-artal hemm statwa ta’ bambin mejjet. Ġieli nneħħiħ minn postu u nħaddnu miegħi, iżda wiċċu mhux sabiħ wisq.
Lin-nannu niftakru jaħdem it-Tarzna. Fih raġel u mibrum. Dejjem b’libsa kannella rrigata rqiq. Fis-sala, fuq, f’rokna biswit il-bieb tal-gallarija għandu bagoll. Meta jiġi mix-xogħol u jitla’ fuq, niġri għal fuqu. Nagħtih bewsa u ngħidlu “benedizzjoni”. Iressaqni lejn il-bagoll. Jiftħu b’ċavetta li tkun fuqu u jagħtini ċikkulata kollha krema kulurita. Għandu kaxxa mimlija bihom. Ara kieku xi darba jħallihuli miftuħ! Għandu wkoll grossa sigaretti Consulate, li jpejjep hu.
Ftit ilu waqaf mix-xogħol u kera kamra ċkejkna bieb ma’ bieb mad-dar biex jagħmilha ħanut. Jien ngħinu ftit bl-arkett. Jgħajjat jekk ma naqtax mill-bogħod kif jgħidli hu, għax jibża li s-sega tinqasam u tiġi f’għajnejja. Ma damx ma lesta l-vetrini u s-saqaf bl-injam għat-tond. Ix-xogħol taż-żebgħa, it-tarġa u l-wiċċ tal-bank tal-irħam qed jagħmilhom il-papà. Il-ħanut qed jimtela b’ħafna ħelu u ġugarelli. Kamra minn ta’ fuq tad-dar għalaqhielu z-ziju Willie biex fiha jżomm il-ġugarelli.
Issa n-nannu Karm, flok jagħtini ċ-ċikkulata filgħaxija qed iħallini nagħżel jien filgħodu mill-ħanut. Meta filgħaxija jagħlaq il-ħanut, iġib il-flus miegħu id-dar. Wara l-ikel jitla’ fis-sala maz-ziju Willie. Fuq il-mejda tas-sala hemm żewġ sjuni sbieħ tal-ħġieġ. Jitfa’ l-flus fihom u joqogħdu jgħodduhom sittiet għalihom, soldi, tliet soldijiet, sixpenzijiet, xelini, żewġ xeliniet u tmintax irbiegħet. In-nofs lira għadha karta. Jien noqgħod narahom.
Meta niġi biex ninżel isfel, leħen in-nannu jogħla u jgħidli “ara ma taqax”. U jien nistaqsi lili nnifsi għaliex ma jgħidlix “ara taqa’”. Nhar ta’ Ġimgħa fit-tard, wara li jgħodd il-flus kollha, nieħu gost inwassal il-paga tiegħu lin-nanna. Noqgħod ngħoddhomlha. Erba’ liri u nofs.
Darbtejn f’ġimgħa jridni nlestilu friskatur tal-enamel bl-ilma bir-Radox. Xħin jasal mill-ħanut u jkun lesta l-għadd tal-flus, jinżel isfel u joqgħod bil-ħwejjeġ ta’ taħt. Dejjem bil-flanella. Sajf u xitwa. Jgħidli li fix-xitwa ssaħħan u fis-sajf tixrob l-għaraq. Kieku lili ddejjaqni fuqi. Il-friskatur nagħmilhulu taħt il-mejda u jqiegħed saqajh fih.
Għall-ikel ħadd ma jilgħablu lin-nannu. Għandu platt speċjali fil-kobor. Fond ħafna. Jekk l-ikel hu tal-imgħarfa jkun iridu mimli sax-xifer. Meta jkollu aptit ir-ravjul ikun irid lin-nanna tagħmilhom. Kull waħda daqs widna ta’ ħmar. U ma jixbax b’tużżana u nofs.
Ma’ kull ikla jniżżel flixkun inbid. Wara, jogħla fuq iż-żewġ saqajn ta’ quddiem tas-siġġu b’minkbejh fuq il-mejda u jibda jongħos. Ma’ ċertu ħin iqum biex jitla’ jorqod. Jekk tinzerta ġurnata li jkollu saqajh fl-ilma nixxuttahomlu. Jien norqod warajh, iżda fl-erbgħa tal-għada filgħodu, hu jkun ġa qam għall-gazzetti.
Mis-Sibt għall-Ħadd in-nannu jagħti day off lin-nanna. Isajjar hu. U mhux bi ksuhat. Kok mill-aqwa. Meta ngħid hekk lin-nanna, li wkoll għandha riċetti tajbin, tidher li tieħu xi ftit tal-fastidju. Iżda malajr jgħaddilha.
Man-nies, il-ħanut tan-nannu aktar hu magħruf bħala “tal-ġdid”, avolja l-ħanut jismu General Bazaar.
Awtur: Charles B. Spiteri
Yvonne Fenech, tfajla tampari li toqgħod faċċata tagħna iżda qatt ma tilgħab ma’ tfal oħra, għadha kif qalgħet tricycle sabiħa ferm. Toqgħod iddur biha fuq il-bankina tagħhom li hi aktar wiesgħa minn tagħna.
Is-sema ikrah. Skur ħafna. Se tagħmel ix-xita minnmument għall-ieħor. Ma nixtieqx noħroġ nilgħab fit-terrazzin, għalkemm diġà ħriġt biex għalift lit-tiġieg, lill-fniek u lill-ħamiem.
For the past couple of years the National Library of Malta has been hosting a series of lectures, generally of historical interest, within its magnificent reading room. These lectures are always a pleasure to attend and have always been highly interesting.
The lecture was accompanied by the publication of Robert Thake’s first book‘Patriotism, Deception and Censorship: De Soldanis and the 1751 Account of the Uprising of the Slaves’ which examines every aspect of the book from its publication in January 1751. Patriotism, Deception and Censorship takes the reader through the various stages of the publication of Mustafa Bassa di Rodi, and outlines in great detail the contents of the publication, pointing out the numerous seditious and offensive statements which led to its swift and merciless destruction at the hands of Grand Master Pinto. Apart from questioning the abilities of the Grand Master to rule his Island, the author of Mustafa Bassa di Rodi challenged the legitimacy of the Order’s occupation of Malta citing the Privileges granted unto the Maltese population by King Alfonso of Spain to justify his stance. Following the publication of the book, both de Soldanis and Michele Acciard were subjected to rigorous judicial trials in Rome and Naples respectively. The book was hunted down and destroyed, however, much to the Grand Master’s dismay, Michele Acciard and de Soldanis were both found innocent and released.