Page Status: Pending

At the entrance of Valletta, next to the new House of Parliament, stand the ruins of the Royal Opera House. This ‘Teatro dell’Opera’ was built in 1861 on the site of a demolished house, known as ‘Casa La Giornata’, the residence of the Turcopilier of the Auberge d’Angleterre (English Auberge). 

There were several reasons which led to the building of a new Opera House at Valletta. The Manoel Theatre had become too small to house an ever increasing number of people. The Manoel’s stage became too small to stage certain type of operas such as those of Rossini, Donizetti, Puccini and Verdi. The number of tourists visiting the island was increasing, some wanted to visit this theatre for an opera night. The need for a new bigger theatre was being felt and an English architect Edward M. Barry was chosen for the project. The facade of the Opera House was typically Corinthian and it had a colonnade on all its sides. Its cost amounted to £60,000 which was a huge sum of money at the time.

An attraction of this theatre was the salon, which was placed over the entrance hall. This hall was lit by five large windows. The theatre’s painting-room and the workshops were on the roof. As the Opera House was one of Valletta’s attractions, the local government tried its best to manage this ‘musical heaven’. The day to day running was left in the hands of a committee which was appointed by the government of the day. By time the new theatre started to be very popular with both the Maltese and the families of the British servicemen who were stationed in Malta. The village elite used to dress up in their best attire and hire a ‘karozzin’ (Maltese traditional horse-driven coach) to take them to Valletta to watch an opera at this theatre.

History

The Royal Opera House opened on the night of 9 October, 1866, with Bellini’s famous opera ‘I Puritani’. Month after month, year after year, the opera seasons went on uninterruptedly, even during the First World War. There was only one exception; that is a brief interruption from 1874 to 1877 following a fire. This incident had destroyed the theatre’s interior fittings and decorations. It was reopened on 11 October, 1877, with Verdi’s new opera Aida. The theatre became more beautiful with boxes in five tiers and a pit which could accommodate more than 1,000 persons.

The Second World War brought the end of a long story of famous operas, composers’ visits and resonant voices. During this great war, one direct hit from an air attack brought the theatre to its knees. There were many attempts to rebuild the Royal Opera House. In the end it was decided to convert the site into an open-air theatre known as Pjazza Teatru Rjal.

Għeluq snin in-nanna kien jaħbat nhar il-festa ta’ San Pawl, fl-10 ta’ Frar. Iżda, ommha u missierha kienu semmewha Marija minħabba li kienu Mostin u lil Santa Marija kienu jħobbuha wisq. Elise u Luca kellhom lill-ħabib tal-qalb tagħhom, Gordon li kien jiċċelebra għeluq sninu jumejn biss qabel in-nanna, jiġifieri fit-8 ta’ Frar. Billi dik is-sena kellu l-lucky birthday, il-mamà tiegħu ħasbet biex torganizzalu festin żgħir u tistedinlu erbat iħbieb minn tiegħu.

Xi jiem wara li rċivew l-invit id-dar, Elise u Luca marru l-Belt mal-mamà tagħhom biex jixtru rigal għal Gordon. Xtrawlu ġakketta u qalziet blu tal-jeans għax żgur kienu jogħġbuh daqskemm kien iħobb jilbes il-ħwejjeġ tal-jeans. Kif kienu hemm, xtraw dublett iswed għan-nanna ħalli jagħtuhulha rigal ukoll f’għeluq sninha. Imbagħad la rritornaw id-dar, il-mamà kebbet iż-żewġ rigali fil-karti bojod irrigati bl-aħdar ċar, li kienet xtrat mill-Belt ukoll, u qegħdithom fuq il-pultruna tas-salott b’tali mod li setgħet tagħrafhom minn xulxin. Poġġiet ir-rigal ta’ Gordon quddiem ir-rigal tan-nanna billi huwa kien se jirċevih l-ewwel. Imma r-rigali ma baqgħux f’dik l-ordni għall-ħin twil għax malajr ċaqalquhom minn posthom Elise u Luca meta daħlu jilagħbu fis-salott bil-moħbi tal-mamà.

Dakinhar tal-festin, Elise u Luca marru xi ftit kmieni għand Gordon għax il-mamà tiegħu, li kienet tħobbhom daqslikieku kienu wliedha, riedet tagħtihom ftit ikel u ħelu żejjed qabel jaslu l-mistednin. Fil-fatt, wara li lestew il-homework, libsu, ħatfu wieħed mir-rigali bl-addoċċ mis-salott u telqu bil-pass lejn id-dar ta’ ħabibhom li kien joqgħod ftit bibien ’il bogħod mid-dar tagħhom. Peter ma kienx mistieden u baqa’ d-dar mal-mamà jara l-cartoons.

Hekk kif messew il-qanpiena tal-bieb ta’ barra, il-mamà ta’ Gordon marret tiġri tiftħilhom. Daħħlithom fil-kċina u hemmhekk sabu lil Gordon jistenniehom b’dik is-soltu tbissima fuq wiċċu. Kantawlu Happy Birthday u tawh ir-rigal. It-tifel fetħu f’kemm ilni ngħid, iżda nħasad xħin sab dublett iswed. Ommu riedet tmut bid-daħk u Elise u Luca ħmaru nar bil-mistħija. Kienu tawh ir-rigal tan-nanna Marija bi żball. Bla telf ta’ żmien, marru lura lejn darhom biex jeħdulu r-rigal li kien verament tiegħu. Il-mamà riedet tikolhom bl-għajjat malli saret taf  x’kien ġara. Mill-ewwel indunat li din il-balbuljata kienet saret għax l-għorrief uliedha ma kinux ħallew ir-rigali fejn qegħdithom hi.

Wara ftit, reġgħu marru għand Gordon u l-mamà marret magħhom ukoll. Skużat ruħha miegħu u m’ommu f’isem Elise u Luca. Sa mnalla ħadd mill-mistednin ma kien għadu wasal għax min jaf kemm kienu jaqgħu iżjed għaċ-ċajt dawk iż-żewġt itfal imqarbin! Il-biċċa malajr mietet fuq ommha għax malli ra dik il-ġakketta u dak il-qalziet tal-jeans li tawh Elise u Luca, Gordon kien pront tefagħhom fuqu u tgħidx kemm iddandan bihom waqt il-festin quddiem il-mistednin. Kien jaf li Elise u Luca kienu jħobbuh u li ma kinux tawh rigal b’ieħor apposta. Imma kien jaf ukoll li l-praspar kienu jikluhom bil-ħobż u issa kien drahom sew dejjem joħorġu b’xi waħda ġdida.

Charles B. Spiteri

Biċċa papiru użata biex issir il-maskra ta’ mummja, jaf fiha l-eqdem kopja ta’ vanġelu.

Il-materjal reċiklat fih parti mill-Vanġelu ta’ San Mark, li kien miktub fl-ewwel seklu u, skont l-esperti, hu eqdem minn dak misjub, b’madwar mitt sena.

Il-kitba, li aktarx tkun pubblikata, ħarġet fid-dawl mill-ġdid permezz ta’ teknika li ntużat u li tippermetti li l-kolla użata għall-infaxxar iddub mingħajr ma tagħmel ebda ħsara lil-linka fuq il-papiru. Madankollu teqred l-artifatt oriġinali.

Waqt li l-Faragħuni kien ikollhom forom tad-deheb, kienet ħaġa komuni għall-Eġizzjani fi grad inqas li jindifnu b’maskra tal-papiru, żebgħa u kolla – speċi ta’ papier-mâchè.

Peress li l-papiru kien jiswa l-flus, in-nies kienu jerġgħu jagħmlu użu minn dawk il-papiri li jkollhom il-kitba fuqhom.

Xjenzjati fil-Kulleġġ Acadia Divinity f’Wolfville, Nova Scotia, neħħew il-kolla biex wettqu s-sejba.

Craig Evans, professur tal-Istudji tat-Testment il-Ġdid, qal lil LiveScience: “Qed niksbu dokumenti qodma mill-ewwel, it-tieni u t-tielet seklu, li ntużaw biex jagħmlu l-maskri tal-mummji.” Żied jgħid li s’issa nstabet ukoll kitba  Griega klassika, fosthom poeżiji ta’ Homer, dokumenti bibliċi u karti ta’ negozju li jmorru lura eluf ta’ snin.

In-nannu ta’ Donna kien sikwit jiżra’ xi frott u ħaxix fil-ġardina tiegħu. L-għors tiegħu kien li mbagħad joqgħod isaqqih u jarah jikber bil-mod sa ma jasallu l-waqt li jaqtgħu u jieklu. Ma’ kulħadd kien iħobb jiftaħar kemm hu bnin il-frott u l-ħaxix li jkabbar hu.

Darba fettillu żera’ l-frawli. Kien jaf tajjeb li Donna kienet tagħmel ħafna għalih għax, meta kien ikun f’waqtu, lilu biss kienet tfittex għad-deżerta jew għat-tnaqqir. Issa kienet tabilħaqq ferħana se ttir li n-nannu kien żergħalha l-frawli. Iżda hu qalilha biex tistennieh isir aħmar, qabel ma dduqu, għax inkella jkun għadu nej, u jagħmlilha d-deni.

Għodwa waħda, Donna inzertat qiegħda tilgħab bil-ballun fil-ġardina meta fid-daqqa u l-ħin lemħet xi ħaġa ħamra qalb il-ħaxix. Wiċċha xegħel. Malajr ħasbet li l-frawli kien sar, u telqet tiġri taqta’ waħda ħalli tara kienx tajjeb bħal dak li kienet tixtrilha n-nanna mingħand Charlie tal-ħaxix. Imbagħad, daħlet fil-kċina, laħalħitha bi ftit ilma tal-vit, u tefgħetha f’ħalqha. 

Miskina Donna! Kienet tqarrqet bla ma lanqas biss indunat. Ma felħitx iżżomm bil-ħruq. Ħasset ħalqha qiegħed jinxtewa. Wiċċha ħmarilha daqs il-peprin, u beda ħiereġ ħafna dmugħ minn għajnejha. Dik li qatgħet mill-ġardina mhux vera kienet frawla, iżda bżaru aħmar miż-żgħar milli jaħraq. Billi kienet għadha żgħira ma ntebħitx x’kien, u gidmitu mingħajr ma ħasbitha darbtejn. Hekk kif ħasset dak il-ħruq tal-infern ġo ħalqha, Donna beżqitu ‘l barra, u ntefgħet tixrob l-ilma frisk mill-vit forsi tħossha xi ftit aħjar. Damet tixrob għal naqra ħin mhux ħażin sakemm il-ħruq fl-aħħar beda jtaffi.

Donna għarfet li dak li ġralha kien kollu t-tort tagħha. Kellha għajnejha ikbar minn żaqqha għax ma stennietx lin-nannu jaqtgħalha l-frawli, u jagħtihulha malli jidhirlu li hu tajjeb għall-ikel. Ma qalet lil ħadd x’kienet għamlet. Meta sar il-frawli, u daqitu, tassew għoġobha. Kellu togħma ħelwa manna għall-kuntrarju tal-bżaru li kien jaħraq nar. 

Minħabba fiha, in-nannu baqa’ jiżra’ l-frawli kull sena dment li kien għadu jiflaħ. Donna kienet dejjem tkun fuq ix-xwiek biex ifittex jasal dak il-jum li fih jinqata’ ħalli tieklu. In-nannu baqa’ jkabbar il-bżar aħmar ukoll, iżda Donna qatt iżjed m’azzardat idduqu wara dak li ġralha.

Grupp ta’ arkeologi ta’ taħt il-baħar mill-Grecja u l-Amerika, ħabbru s-sejba inkredibbli ta’ 22 għarqa ta’ bastimenti antiki, ilkoll madwar Fourni, arċipelagu Grieg żgħir.

Is-sejba saret f’nofs dak li fil-passat kien il-kanal ewlieni għall-bastimenti u r-rotta għall-kummerċ bejn il-Greċja, Ċipru u l-Eġittu. L-għerqiet imorru lura għal bejn is-sena 700 qabel Kristu u s-seklu 16.

L-aktar sejba importanti saret f’post 17-il mil bogħod, imferrxa madwar it-13-il gżira li jiffurmaw l-arċipelagu, in-naħa tal-Lvant fil-baħar Eġew.

Peter Campbell, mill-Università ta’ Southampton u ko-direttur tal-Fundazzjoni Nawtika RPM qal li fi 13-il jum biss, qabżu kull stennija u żiedu 12 fil-mija mat-total ta’ bastimenti antiki fl-ibħra territorjali Griegi, li kienu diġà jafu bihom.

Il-kummerċ bil-bastimenti li jaqsmu bejn il-Greċja u l-Asja minuri kien ikollhom ibaħħru minn hemm u kultant kienu jfittxu kenn fir-reġjun kollu blat.

Il-qagħda ta’ Fourni bejn iż-żewġ gżejjer ta’ Samos u Ikarja jafu wasslu biex l-istess post iservi ta’ ċimiterju għall-bastimenti mgħarrqin.

Peter Campbell żied jgħid: “Ikarja u l-kosta fil-punent a’ Samos la għandhom portijiet u lanqas fejn jankraw il-bastimenti; għalhekk Fourni kien l-aktar post żgur fejn setgħu jirmiġġjaw.”

Is-sejba saret mill-grupp ta’ arkeologi mill-Eforat Grieg tal-Antikità ta’ taħt il-Baħar u l-Fondazzjoni Nawtika RPM, li ħadmu ma’ għaddasa u sajjieda lokali.

George Koutsouflakis, direttur Grieq qal: “Fl-aqwa każi, f’tiftix tipiku nillokaw erbgħa sa ħames għarqiet ta’ bastiment kull staġun. Stennejna staġun ta’ suċċess, iżda ħadd ma kien imħejji għal dan. Litteralment, il-bastimenti mgħarrqa nstabu kullimkien.”

L-oġġetti misjuba f’dawn il-bastimenti inkludew ġarar u amfori li huma xhieda tar-relazzjonijiet kummerċjali bejn Ċipru, il-Levant, il-Greċja u l-Eġittu.

Il-bużnanna ta’ Donna kienet ilha mejta s-snin. Iżda ta’ kull sena n-nannu tagħha, li kien jiġi binha, kien dejjem jagħmlilha quddiesa għal ruħha fil-jum li jfakkar mewtha. Għaliha kienet tmur il-familja kollha b’sinjal ta’ rispett. 

Sena minnhom in-nannu spiċċa mar għall-quddiesa ma’ Donna biss. Dakinhar in-nanna inzertat ftit ma tiflaħx, u l-mama` nqabdet xogħol. Minn xħin daħlu fil-knisja, Donna ma ċċaqalqitx minn fejn in-nannu, u qagħdet titlob sakemm bdiet il-quddiesa kif qalilha tagħmel hu. Qabel telqu mid-dar, kien wissieha ħafna biex toqgħod bilgħaqal, u ġġib ruħha sew għax ma kienx xieraq li toqgħod titpastaż quddiem knisja nies. Donna għamlet l-almu tagħha biex tobdih. Ma kellhiex aptit taqla’ xi ċmas mingħandu la jaslu d-dar. In-nannu ħassu tassew kuntent meta raha li semgħet minnu, u ma tniffsitx.

Imma lin-nannu kellha tiġrilu waħda tinkiteb mingħajr qatt ma basar f’mitt sena. F’daqqa waħda, f’nofs il-quddiesa, ħass xi ħaġa kiesħa silġ taqa’ fuq rasu. Tant inħasad li beda jgħajjat donnu barri. Kulħadd iċċassa jħares lejh. Donna qabżet pied mill-art bil-qatgħa li ħadet, iżda kienet se tmut bid-daħk malli rat wirdiena daqsiex fuq ras in-nannu. Anki l-qassis kellu jwaqqaf il-quddiesa għal ftit tal-ħin meta ntebaħ li kienet ġrat xi ħaġa. 

Kulħadd dar madwar in-nannu. Kien hemm min ħaseb li kien ħass xi ħaġa, kien hemm min qal li kien ra fatat, u kien hemm min ried imur għat-tabib. Ħadd ma induna bil-wirdiena. Hu beda jgħidilhom waħda f’waħda li kienet waqgħet xi ħaġa kiesħa fuq rasu. Hekk kif sema’ lil xi ħadd mill-folla jgħid li kellu wirdiena kbira, aktar infixel, u twerwer. Kien jibża’ mill-wirdien iżjed mill-bard ta’ Jannar, u ried jeħles minnha malajr kemm jista’ jkun. 

Sa fl-aħħar, xi ħadd kuraġġuż mill-folla qabad tissue, u biha neħħielu l-wirdiena li tant kienet ġennitu. In-nannu fil-pront ħa r-ruħ, u rringrazzja lil dak il-proxxmu li ħelislu minnha. Il-quddiesa, imbagħad, kompliet għaddejja bil-kwiet. Xħin Donna u n-nannu marru lura d-dar, in-nanna u l-mama` tassew baqgħu mbellhin meta saru jafu b’kollox. In-nannu baqa’ jiftakarha għal għomru kollu l-biċċa tal-wirdiena, u kull meta kien jidħol il-knisja kien iħares lejn is-saqaf għal darba tnejn, qabel ma jpoġġi bilqiegħda, ma jmurx taqa’ xi wirdiena oħra fuq rasu u jisfratta l-quddiesa.

Charles B. Spiteri

Lhudi li kien ‘meħtieġ ferm fil-gwerra tan-Nażi’ hu riferut bħala l-ikbar ħalliel fi żmien il-gwerra fl-Ewropa.

Michel Szkolnikoff innegozja bċejjeċ tal-arti u ġojjellerija misruqa minn Franza, u għamel fortuna għalih u għan-Nażisti.

Szkolnikoff ħarab mill-ġenoċidju u għamel fortuna li tiswa sitt biljun Frank Franċiż fl-1945 (491 miljun ewro) fil-flus tal-lum u miet misterjożament fi tmiem il-gwerra, għalkemm numru ta’ nies jemmnu li ħarab lejn l-Amerika t’Isfel.

Il-ġurnalist Franċiż u storiku Pierre Abramovici kiteb ktieb fuq Szolnikoff, fejn jispjega kif irnexxielu jaħrab id-destin li mess lil miljuni ta’ Lhud oħra u wettaq għalih innifsu ħajja ta’ lussu.

Abramovici qal: “In-Nażi ħtieġu l-ispeċjalisti; Lhud u mhumiex. Il-qagħda ta’ Szkolnikoff kienet komplessa. Hu tqies bħala Lhudi mill-Franċiżi u Arjan min-Nażi. Kien arrestat darbtejn mill-Franċiżi u kull darba meħlus min-Nażi.”

L-Ambaxxata Amerikana f’Madrid enfasizzat li Szkolnikoff kien ħalliel ewlieni tax-xogħlijiet tal-arti.

Rapport kunfidenzjali, datat Awwissu 1944 jgħid li Szkolnikoff seraq ukoll ġojjelli, deheb u ħaġar prezzjuż minn Franza “għan-nom tal-Gestapo.”

Szolnikoff twieled fl-1895 fir-Russja Tzarista, iżda ħarab wara r-rivoluzzjoni u sar ċittadin Ġermaniż, qabel ma mar fi Franza fls-snin tletin.

Biex jaħbi l-oriġini Lhud tiegħu, l-ewwel ma għamel bidel ismu għal Michel u beda jinnegozja fit-tessuti, li kien ibigħ fi ħwienet kbar f’Pariġi.

Kien għadu jiġġieled mal-ħajja hekk kif faqqgħet il-gwerra, iżda ma damx ma għamel il-fortuna tiegħu bil-ħjata tal-uniformijiet militari għall-Armata Ġermaniża, in-Navy u wkoll l-SS.

Abramovici jikteb: “Kien raġel fqir qabel il-gwerra, iżda mbaħad iltaqa’ mas-sieħba tiegħu, mara Ġermaniża bl-isem ta’ Helene Samson, li introduċietu lill-membri tan-Navy Ġermaniża u lill-SS.

“Dan ir-raġel, neguzjant tat-tessuti ma kellux reliġjon, ideali politiċi u morali. Ried biss jagħmel il-flus u fi tliet snin sar l-iktar raġel sinjur fi Franza.

“Eventwalment, kellu parti ewlenija mil-lukandi lussużi fi Franza u f’Monaco u tużżani ta’ bini jiswa l-flus fiċ-ċentru ta’ Pariġi, madwar Champs Elysées, kastell u proprjetajiet oħra.”

Wara l-mewt ta’ Hilter u ċ-ċediment tal-Ġermaniżi f’Mejju 1945, in-Nażi prominenti ħarbu u dawk li kkollaboraw magħhom fi Franza, bdew ikunu mfittxija.

Szolnikoff ħarab lejn Spanja, immexxija mid-dittatur faxxist Franco, iżda milli jidher miet barra Madrid f’ Ġunju tal-1945.

Il-katavru tiegħu ntrema fil-kampanja u sar attentat biex jinstab u jinħaraq. Il-fehma ta’ Abramovici hi li grupp ta’ Franċiżi kkaċċjawh u qatluh kiesaħ u biered.

Iżda hemm min isostni li l-mewt ta’ Szkolnikoff kienet gidba, u li jista’ jkun ħarab lejn l-Arġentina fejn aktarx kellu kont bankarju.

Meta ntemmet il-gwerra kien hemm battalja legali kbira fuq il-wirt li kellu Szkolnikoff. Din damet sejra s-snin.

Darba waħda, Donna u n-nannu reġgħu spiċċaw waħidhom id-dar. In-nannu qagħad jara t-televixin sakemm sar il-ħin għall-ikel. Donna filli kienet ħdejh u filli għebet. Tgħid x’kienet qiegħda tpaspar minn wara dahru!

In-nannu kienet għoddha marret għajnu bih meta f’daqqa u l-ħin lemaħha mill-ġdid maġenbu fil-kċina. Staqsieha fejn kienet u hi weġbitu li marret tilgħab ftit mal-qattus. In-nannu ried ikun jaf fejn kien il-qattus u t-tifla ħarrfitlu li kienet ħarġitu fil-bitħa interna qabel marret lura fil-kċina. In-nannu bħal donnu emminha u ma kellimha xejn.

Hekk kif Donna poġġiet fuq is-sufan, riedet taqleb l-istazzjon biex tara l-programm favorit tagħha. In-nannu kkuntentieha ħalli xejn xejn ikollha fiex tedha u tħallih kwiet. It-tifla qattgħet l-isbaħ siegħa b’għajnejha mwaħħlin mat-televixin. Sadanittant, in-nannu ħa nagħsa.

F’salt wieħed, beda jinstema’ d-daqq tal-pjanu li beda jdamdam kullimkien. Fis-salott suppost ma kien hemm ħadd, imma l-pjanu żgur li ma kienx idoqq waħdu. In-nannu qam maħsud u serraħ rasu xħin sab lil Donna għadha bilqiegħda ħdejh, għax għall-mument kien ħaseb li marret iddoqq il-pjanu waqt li kien rieqed.

Iżda Donna qisha kienet taf min kien qiegħed idoqq dawk in-noti bil-goff. Bdiet tidħak kemm kellha saħħa u tgħid lin-nannu li fis-salott kien hemm fatat idoqq il-pjanu. In-nannu ma felaħx jissaporti iżjed. “X’fatat hu? Ta’ zitek?” weġibha, filwaqt li ta ġirja lejn is-salott biex jara x’kien ġara.

In-nannu stagħġeb mhux ftit b’dak li ra quddiem għajnejh malli daħal fis-salott. Sab lill-qattus miexi fuq il-pjanu. Tatu rasu u mar ineħħih minn hemm. Dlonk intebaħ li din kienet xi praspura oħra minn ta’ Donna. Ma kienx ħaseb ħażin, tafux.

Donna kienet tellgħet lill-qattus fuq il-pjanu biex joqgħod jimxi fuqu u jdoqqu. Għamlet hekk meta llargat minn fejn in-nannu aktar kmieni, għax qatt ma kien iħalliha mqar tmissu ma jmurx tiskordah. Tal-inqas issa setgħet tisimgħu jdoqq xorta waħda bis-saħħa tal-qattus.

In-nannu ma tantx kellu aptit id-daħk. Il-pjanu kien ġralu l-ħsara u kellu jonfoq il-flus bla ħsieb biex jirranġah. Imma lil Donna kienet għoġbitha din il-biċċa tal-qattus jimxi fuq il-pjanu u tgħidx kemm kienet tidħak bil-qalb meta tiftakar fiha. Minn dakinhar `l hemm, in-nannu ħadha drawwa jsus wara Donna kull darba li jinzertaw waħidhom id-dar ħalli ma tazzardax tagħmel xi straġi oħra.

Nisa u rġiel nofshom għarwenin ħarġu fit-toroq u tefgħu fuqhom likwidu, taparsi demm, biex jipprotestaw kontra l-ġiri tal-barrin waqt il-festival ta’ Spanja.

L-Awstraljana Hannah Rose Bailey, kienet waħda mill-75 attivist favur id-drittijiet tal-annimali li pprotestat barra l-pjazza ewlenija f’Pamplona, ftit qabel ma fil-belt Spanjola ta’ San Fermin beda l-festival.

Din ix-xebba ta’ 22 sena kienet liebsa biss il-qalziet ta’ taħt u f’rasha qrun ta’ barri. Hi bdiet titfa’ fuqha t-taparsi demm bħala parti mid-dimostrazzjoni organizzata minn AnimaNaturalis u l-PETA.

Kien magħruf li madwar miljun persuna minn madwar id-dinja marru jsegwu dan il-festival ta’ ġimgħa, fejn ta’ kuljum il-barrin ħarġu fit-toroq jiġru wara n-nies.

Imbagħad filgħaxija kien hemm il-ġlied tat-toru.

Hannah sostniet li “it-tortura u l-qtil tal-annimali ma jista’ qatt ikun ġustifikat bħala varjetà.”Hu magħruf li kull sena jinqatlu 54 barri waqt dan il-festival.